Doğrudan İhracat ve İhraç Kayıtlı Teslimlere İlişkin Muhasebe Uygulaması
          1- Konu Hakkında Genel Değerlendirme:
 
          Bilindiği üzere, mal ve hizmetlerin, nihai manada tüketildikleri veya faydalanıldıkları memlekette KDV’ye tabi tutulması, KDV’nin uygulandığı tüm ülkeler tarafından benimsenen ve “destinasyon ilkesi” adı verilen temel ilkelerden biridir.
 
          Dolayısıyla ihracatın KDV istisnası kapsamına alınması da bu prensipten kaynaklanmaktadır. Ülkemizde de uluslar arası uygulamaya paralel olarak;
      •    İhraç konusu teslimlerde KDV hesaplatılmaması (KDVK Md.11/1-a),
      •    İhraç edilen malla ilgili olarak yüklenilmiş KDV’lerin ihracatçıya iadesi (KDVK Md.32),
      •    Veya ihracatçının KDV ödemeksizin mal satın alabilmesini sağlayacak düzenlemeler yapılması (KDVK Md.11/1-c),
suretiyle ihraç olunan malın KDV’den tümüyle arındırılmasını, yani tam istisna uygulamasını sağlayacak hükümlere, KDVK’nda yer verilmiştir. Böylece, çıktığı ülkede bu şekilde KDV’den arındırılan mal ve hizmetler varış ülkelerinde KDV’ye tabi tutulmaktadır.
 
          Diğer taraftan KDVK’nun Md.11/1-c madde alt bendi hükmü uyarınca;
 
      •    İhracatçının, bazı şartlarda KDV ödemeksizin mal tedarik edebilmesine, böylelikle KDV iadesiyle uğraşmaktan kurtulmasına imkan sağlanmıştır.
      •    İmalatçının ise KDV’li fatura kesmek ve bunu beyannamesinde göstermekle beraber, teslim KDV borcu olan KDV borcunu faizsiz olarak tecil ettirmek suretiyle finansman yükünden kurtulmasına, hatta KDV borcu çıkmamışsa veya çıkan KDV borcu tecili gereken miktardan az ise, aradaki farkı nakden veya başka vergi borçlarına mahsubu suretiyle, ihracatçıdan alamadığı KDV’nin tamamını, Vergi Dairesi’nden alabilmesi mümkün kılınmıştır.
 
           Özellik arz eden bu konuya ilişkin muhasebe kayıtları ise iki ayrı örnek olay üzerinde uygulamalı olarak aşağıdaki gibidir.
 
      2- Örneklerle Muhasebe Uygulaması:
 
          ÖRNEK 1:
 
          (X) A.Ş.’nin 2011/Ocak dönemine ait toplam alış ve satış bilgileri ile KDV Beyannamesine ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir.  
 
Hesap Kodu Hesap Adı Tutarı (TL)
600
600.01
600.02
YURTİÇİ SATIŞLAR
% 18’lik Normal Satışlar...................................................................: 156.000,00
% 18’lik İhraç Kaydıyla Satışlar ......................................................: 504.000,00
660.000,00
 
 
601 YURTDIŞI SATIŞLAR 0,00
190 ÖNCEKİ DÖNEMDEN DEVREDEN KDV  4.800,00
191
191.01
İNDİRİLECEK KDV
% 18’lik Alışlar ....................................................................................:    55.560,00
 55.560,00
 
391
391.01
391.02
HESAPLANAN KDV
% 18’lik Normal Satışlar ..................................................................:     28.080,00
% 18’lik İhraç Kaydıyla Satışlar .......................................................:     90.720,00
118.800,00
 
 
        
 
          MATRAH VE VERGİ BİLDİRİMİ
Matrah Toplamı 660.000,00
Hesaplanan KDV 118.800,00
İlave Edilecek KDV 0,00
Toplam KDV 118.800,00
          İNDİRİMLER
Önceki Dönemden Devreden KDV 4.800,00
Bu Döneme Ait İndirilecek KDV 55.560,00
Satış. İade Edilen, İşlemi Gerçekleşmeyen veya İşleminden Vazgeçilen KDV
0,00
 
İndirimler Toplamı 60.360,00
          İHRAÇ KAYDIYLA TESLİMLERE AİT BİLDİRİM
Teslim Bedeli 504.000,00
Hesaplanan KDV 90.720,00
Tecil Edilebilir KDV 90.720,00
İhracatın Gerçekleştiği Dönem İade Edilecek Tecil Edilemeyen KDV 32.280,00
          TAM İSTİSNA KAPSAMINA GİREN İŞLEMLER
Teslim ve Hizmet Tutarı (Mal İhracatı) 0,00
Yüklenilen KDV 0,00
İade Edilebilir KDV 0,00
          SONUÇ HESAPLARI
Tecil Edilecek KDV 58.440,00
Ödenmesi Gereken KDV 0,00
İade Edilmesi Gereken KDV 0,00
Sonraki Döneme Devreden KDV 0,00
          İADESİ GEREKEN KDV 32.280,00
    
MUHASEBE KAYITLARI
 
a) Satış Kaydı
 
_________________________________ .../01/2011 ________________________________
 
120-ALICILAR                                                               778.800,00
 
           01-Yurt İçi Alıcılar                 :  184.080,00
 
           02-İhraç Kaydıyla Alıcılar    :  594.720,00
 
                                                             600-YURT İÇİ SATIŞLAR                                           660.000,00
 
                                                                       01-%18’lik Normal Satışlar    : 156.000,00
 
                                                                       02-%18’lik İhraç Kaydıyla S.   : 504.000,00
 
                                                             391-HESAPLANAN KDV                                            118.800,00
 
                                                                      01-%18’lik Satışlar                   :    28.080,00
 
                                                                      02-%18’lik İhraç Kaydıyla S.   :    90.720,00
 
_________________________________ .../.../........ _________________________________
 
b) Mahsup Kaydı
 
_________________________________ .../01/2011 ________________________________
 
391-HESAPLANAN KDV                                             118.800,00
 
                                                           190-DEVREDEN KDV                                                      4.800,00
 
                                                           191-İNDİRİLECEK KDV                                                 55.560,00
 
                                                           360-ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR                          58.440,00
 
                                                                05-Tecil Edilecek KDV         :     58.440,00
 
_________________________________ .../.../.......... ________________________________
 
_________________________________ .../.../.......... ________________________________
 
192-DİĞER KDV                                                            58.440,00
 
                                                           392-DİĞER KDV                                                              58.440,00
 
_________________________________ .../.../.......... ________________________________
 
c) Terkin İşlemi (İhracatın Gerçekleşmesi Halinde)
 
_________________________________ .../.../.......... ________________________________
 
392-DİĞER KDV                                                            58.440,00
 
                                                           192-DİĞER KDV                                                             58.440,00
 
_________________________________ .../.../.......... ________________________________
 
d) Vergi Alacağının Tahakkuku
 
_________________________________ .../.../.......... ________________________________
 
136-DİĞER ALACAKLAR                                             32.280,00
 
       03-Vergi Dairesinden KDV İade Alacakları: 32.280,00
 
360-ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR                      58.440,00
 
       05-Tecil Edilecek KDV                                   : 58.440,00
 
                                                           120-ALICILAR                                                                90.720,00
 
_________________________________ .../.../.......... ________________________________
 
e) Vergi Alacağının Tahsili
 
_________________________________ .../03/2011 ________________________________
 
100-KASA                                                                       32.280,00
 
                                                           136-DİĞER ALACAKLAR                                            32.280,00
 
                                                                 03-Vergi Dairesinden KDV İade Alacakları: 32.280,00
 
_________________________________ .../.../.......... ________________________________
 
f) İhracatın Gerçekleşmemesi Halinde:
 
1) _______________________________ .../03/2011 ________________________________
 
392-DİĞER KDV                                                          58.440,00
 
                                                            192-DİĞER KDV                                                          58.440,00
 
_________________________________ .../.../.......... ________________________________
 
2) _________________________________ .../.../.......... _____________________________
 
100/102-KASA/BANKA                                                90.720,00
 
                                                            120-ALICILAR                                                             90.720,00
 
3) _________________________________ .../.../.......... _____________________________
 
360-ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR                    58.440,00
 
       05-Tecil Edilecek KDV                     : 58.440,00
 
                                                           100/102-KASA/BANKA                                               58.440,00
 
 _________________________________ .../.../.......... _______________________________
 
Açıklama: Şayet ihraç kayıtlı teslimlerin bir kısmı süresi içinde ihraç olunamamış ise, o takdirde ihraç olunamamış mala isabet eden KDV alıcıdan tahsil edilerek vergi dairesine ödenecektir. Ancak, vergi dairesine ödeme şartı, alıcıdan tahsil şartına bağlı değildir. Mesela, ihraç kayıtlı teslimlerin 50.000,00 TL’lik kısmının süresi içerisinde yurtdışına ihraç edilemediğini varsayalım. Bu durumda yapılacak olan muhasebe kayıtları aşağıdaki gibi olacaktır.
 
_______________________________ .../.../.............. _____________________________
 
392-DİĞER KDV                                                         58.440,00
 
                                                      192-DİĞER KDV                                                            58.440,00
 
_________________________________ .../.../.......... _____________________________
 
100-KASA                                                                     9.000,00
 
                                                     120-ALICILAR                                                                   9.000,00
 
360-ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR                    9.000,00
 
       05-Tecil Edilecek KDV                   : 9.000,00
 
                                                     100-KASA                                                                          9.000,00
 
_______________________________ .../.../.......... _______________________________
 
_________________________________ .../.../.......... _____________________________
 
136-DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR                        32.280,00
 
360-ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR                 49.440,00
 
        05-Tecil Edilecek KDV        :    49.440,00
 
                                                     120-ALICILAR                                                                81.720,00
 
_______________________________ .../.../.......... _______________________________
 
100-KASA                                                                32.280,00
 
                                                    136-DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR                                  32.280,00
 
_______________________________ .../.../.......... _______________________________
 
    ÖRNEK 2:
 
    (Z) A.Ş.’nin 2011/Mart dönemine ait toplam alış ve satış bilgileri ile KDV Beyannamesine ilişkin bilgiler aşağıdaki gibidir.
 
Hesap Kodu Hesap Adı Tutarı (TL)
600
600.01
600.02
YURTİÇİ SATIŞLAR
% 18’lik Normal Satışlar……………………….......................................................:  350.080,00
% 18’lik İhraç Kaydıyla Satışlar …..………….........................................................: 400.000,00
750.080,00
 
 
601 YURTDIŞI SATIŞLAR 225.000,00
190 ÖNCEKİ DÖNEMDEN DEVREDEN KDV 86.500,00
191
191.01
İNDİRİLECEK KDV
% 18’lik Alışlar…..…………………..………............................................................:  147.038,00
 147.038,00
 
391
391.01
391.02
HESAPLANAN KDV
% 18’lik Normal Satışlar…..………………….........................................................:    63.014,40
% 18’lik İhraç Kaydıyla Satışlar …………..….........................................................:    72.000,00
135.014,40
 
 
  DİREKT İHRACAT NEDENİYLE YÜKLENİLEN KDV 30.380,40
   
 
          MATRAH VE VERGİ BİLDİRİMİ
Matrah Toplamı 750.080,00
Hesaplanan KDV 135.014,40
İlave Edilecek KDV 0,00
Toplam KDV 135.014,40
          İNDİRİMLER
Önceki Dönemden Devreden KDV 86.500,00
Bu Döneme Ait İndirilecek KDV 147.038,00
Satış. İade Edilen, İşlemi Gerçekleşmeyen veya İşleminden Vazgeçilen KDV
0,00
 
İndirimler Toplamı 233.538,00
          İHRAÇ KAYDIYLA TESLİMLERE AİT BİLDİRİM
Teslim Bedeli 400.000,00
Hesaplanan KDV 72.000,00
Tecil Edilebilir KDV 72.000,00
İhracatın Gerçekleştiği Dönem İade Edilecek Tecil Edilemeyen KDV 72.000,00
          TAM İSTİSNA KAPSAMINA GİREN İŞLEMLER
Teslim ve Hizmet Tutarı (Mal İhracatı) 225.000,00
Yüklenilen KDV 30.380,40
İade Edilebilir KDV 30.380,40
          SONUÇ HESAPLARI
Tecil Edilecek KDV 0,00
Ödenmesi Gereken KDV 0,00
İade Edilmesi Gereken KDV 30.380,40
Sonraki Döneme Devreden KDV 68.143,20
          İADESİ GEREKEN KDV 102.380,40
 
MUHASEBE KAYITLARI
 
a) Satış Kaydı
 
_________________________________ .../03/2011 ________________________________
 
120-ALICILAR                                                                1.110.094,40
 
        01-Yurt İçi Alıcılar                413.094,40
 
        02-İhraç Kaydıyla Alıcılar   472.000,00
 
        03-Yurt Dışı Alıcılar             225.000,00
 
                                                                600-YURT İÇİ SATIŞLAR                                         750.080,00
 
                                                                      01-%18’lik Normal Satışlar    : 350.080,00
 
                                                                      02-%18’lik İhraç Kaydıyla S.   : 400.000,00
 
                                                               601-YURT DIŞI SATIŞLAR                                       225.000,00
 
                                                               391-HESAPLANAN KDV                                           135.014,40
 
                                                                      01-%18’lik Satışlar                 :    63.014,40
 
                                                                      02-%18’lik İhraç Kaydıyla S. :     72.000,00
 
_________________________________ .../.../.......... ________________________________
 
b) Mahsup Kaydı
 
_________________________________ .../03/2011 ________________________________
 
191-İNDİRİLECEK KDV                                               86.500,00
 
                                                               190-SONRAKİ DÖN. DEV. KDV                                86.500,00
 
_________________________________ .../.../.......... ________________________________
 
136-DİĞER ALACAKLAR                                             30.380,40
 
    03-Vergi Dairesinden KDV İade Alacakları: 30.380,40
 
190-SONRAKİ DÖN. DEV. KDV                                 68.143,20
 
391-HESAPLANAN KDV                                           135.014,40
 
                                                               191-İNDİRİLECEK KDV                                           233.538,00
 
_________________________________ .../.../.......... ________________________________
 
c) Vergi Alacağının Tahakkuku
 
_________________________________ .../03/2011 ________________________________
 
136-DİĞER ALACAKLAR                                          72.000,00
 
    03-Vergi Dairesinden KDV İade Alacakları: 72.000,00
 
                                                               120-ALICILAR                                                              72.000,00
 
                                                                       02-İhraç Kaydıyla Alıcılar
 
_________________________________ .../.../.......... ________________________________
 
d) Vergi Alacağının Tahsili
 
_________________________________ .../05/2011 ________________________________
 
100-KASA                                                                102.380,40
 
                                                                136-DİĞER ALACAKLAR                                        102.380,40
 
                                                                    03-Vergi Dairesinden KDV İade Alacakları:102.380,40
 
_________________________________ .../.../..._____________________________
Tüm Makaleler
Yabancı Paralı İşlemlerin 31.12.2013 Değerleme Kurları Belli Oldu.
2014 Yılında Geçerli Olacak Vergi, Gelir ve Cezalara İlişkin Had ve Tutarlar Belirlendi.
2014 Yılında Yeni TTK'na Göre Yapılması Gerekenler İle İlgili 2013/6 Nolu Sirkülerimiz Yayınlandı
Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu'na Göre Defter Tutma ve Tasdik Ettirme Yükümlülüğü İle İlgili 2013/5 Nolu Sirkülerimiz Yayınlandı
2013 Yılı İçin Yeniden Değerleme Oranı %3,93 Olarak Belirlendi.
İade Taleplerinin Elektronik Ortamda Yapılması Zorunlu Hale Geldi
2013 Yılı Üçüncü Geçici Vergi Döneminde Uygulanacak Yeniden Değerleme Oranı %2,86 Olarak Belirlendi.
2013 Yılı İkinci Geçici Vergi Döneminde Uygulanacak Yeniden Değerleme Oranı %2,17 Olarak Belirlendi.
Bazı İllerde Sağlanan İstihdama İlave Sigorta Primi İndirimi Yapılmasına İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı Yayımlandı
250.000 TL ve Üzeri Borcu Olan Mükellefler Açıklanacak
Mevcut Ödeme Kaydedici Cihazlar Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihazlar ile Değiştirilecek
Yurt Dışı Varlık Barışına İlişkin Tebliğ 04.06.2013 Tarihli Resmi Gazete’de Yayımlandı
Kaçakçılık Suçları İşleyenler Maliye Bakanlığı Tarafından Açıklanacak ve Vergi Teşviklerinden Yararlanamayacak
Bazı İllerde Sağlanan İstihdama İlave Sigorta Primi İndirimi Yapılacak
Elektronik Fatura ve Defter Uygulaması İle İlgili 2013/4 Nolu Sirkülerimiz Yayınlandı
Vadeli Çekler Reeskonta Tabi Tutulabilecek
2013 Yılı Birinci Geçici Vergi Döneminde Uygulanacak Yeniden Değerleme Oranı %1,98 Olarak Belirlendi.
Anonim ve Limited Şirketlerde Genel Kurul Toplantıları İle İlgili 2013/3 Nolu Sirkülerimiz Yayınlandı
Yabancı Paralı İşlemlerin 31.12.2012 Değerleme Kurları Belli Oldu.
Dönem Sonu İşlemlerinde Dikkat Edilecek Husular Hakkındaki 2013/2 Nolu Sirkülerimiz Yayınlandı
Yurtdışında Mukim Kişi ve Kurumlara Verilen Bazı Hizmetlerden Elde Edilen Kurum Kazancının %50 sinin İndirilmesine İlişkin Uygulamanın Usul ve Esasları Açıklandı
Mevduatlarda Tevkifat Oranları, Konutlarda KDV Oranları Yeniden Belirlendi
2013 Yılında Geçerli Olacak Vergi, Gelir ve Cezalara İlişkin Had ve Tutarlar Belirlendi.
Elektrik ve Doğalgaz Tüketim Bilgileri, Dağıtıcıları Tarafından Maliye Bakanlığı’na Zorunlu Olarak Bildirilecek.
Vergi Usul Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu’na Göre Defter Tutma ve Tasdik Ettirme Yükümlülüğüne İlişkin 2012/9 Nolu Sirkülerimiz Yayınlandı
Vergi Kanunları İle Yeni TTK Açısından Anonim Şirketlerin Limited Şirketlere Göre Avantajlarına İlişkin 2012/8 Nolu Sirkülerimiz Yayınlandı
2012 Yılı İçin Yeniden Değerleme Oranı 7,80 Olarak Belirlendi.
Çeşitli Kanunlarla İşverenlere Getirilen Yükümlülüklere İlişkin 2012/7 Nolu Sirkülerimiz Yayınlandı
Bireysel Emeklilik Sistemi ve Şahıs Sigortalarına Ödenen Katkı Payı ve Primlerin Vergi Matrahlarından İndirilmesine İlişkin Sirküler Yayınlandı
2012 Yılı Üçüncü Geçici Vergi Döneminde Uygulanacak Yeniden Değerleme Oranı %6,05 Olarak Belirlendi.
Bazı Mallarda ÖTV Tutarları İle Tapu Harçlarında Artışlar Yapıldı
Reçeteler VUK Uyarınca Düzenlenmesi Zorunlu Belge Kapsamından Çıkartıldı.
Bireysel Emeklilikte Ödenen İrat Tutarlarında Stopaj Oranları Belirlendi.
2013 yılı Bina Metrekare Normal İnşaat Maliyet Bedelleri Açıklandı.
Dahilde İşleme İzin Belgesi KDV Raporunu Satıcı da Düzenlettirebilecek.
6327 Sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun İle İlgili Sirkülerimiz Yayınlandı
6322 Sayılı Amme Alacakların Tahsil Usulü Hakkında Kanun İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun İle İlgili Sirkülerimiz Yayınlandı
Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapan 6327 Sayılı Kanun Yayımlandı
Fatura Düzenlemek Zorunda Olan Tüm Mükellefler İzin Almak Kaydıyla E-Fatura Düzenleyebilecek
Uluslararası ve Şehirlerarası Yolcu Taşıyanlar Elektronik Ortamda Bilet ve Liste Düzenleyebilecek
ÖTV, BSMV, ÖİV ve Şans Oyunları Vergisi Beyanname Verme ve Ödeme Süreleri de Mali Tatil Nedeniyle Uzayacak
İndirimli Orana Tabi İşlemlerde KDV İadesine İlişkin 119 Seri Nolu KDV Genel Tebliği Yayımlandı
KDV Tevkifatı Uygulaması İle İlgili Olarak Sirküler Yayınlandı
Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapan 6322 Sayılı Kanun İle Buna İlişkin Tebliğ ve Sirküler Yayımlandı
Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihazlara Geçiş Süresi Uzatıldı
Mükellef Bilgileri Bildiriminin Verilme Süresi 29.06.2012 Günü Saat 24:00'e Kadar Uzatılmıştır.
Mükellef Bilgileri Bildirimi ve Elektronik Vergi Levhasına İlişkin 2012/3 No'lu Sirkülerimiz Yayınlandı.
Yap İşlet Devret Modeli İle Gerçekleştirilen Projelere Yapılan Teslimlere Ait KDV İstisnasına İlişkin Uygulama Esasları Açıklandı.
Avans Kar Payı Dağıtımına İlişkin 6 Seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği Yayımlandı.
KDV Tevkifatı Uygulamasına İlişkin 2012/2 Nolu Sirkülerimiz Yayınlandı.
KDV Tevkifatına Konu İşlemleri ve Oranlarını Gösteren Tablo, İnternet Sitemizin Pratik Bilgiler Bölümünde Yayınlanmıştır.
Yap İşlet Devret Modeli İle Gerçekleştirilen Projelere Yapılan Teslimlere KDV İstisnası Getirildi.
Bazı Ürünlerin KDV Oranlarında Değişiklik Yapılması Hakkındaki Bakanlar Kurulu Kararı Yayımlandı.
Çalışanlara Yapılan Ödemelerde Sigorta Primi ve Vergi Kesintilerine İlişkin Tablo
Kur, Fiyat ve Vade Farklarının Kayıt Edileceği Muhasebe Hesapları
Mükellef Bilgileri Bildirimi Yükümlülüğü Getirildi.
Yabancı Paralı İşlemlerin 31.12.2011 Değerleme Kurları Belli Oldu.
Ciro Primlerine Ait KDV, Teslim ve Hizmet KDV’si ile Aynı Olacak.
Türev Ürünleri İşlemlerinin Vergilendirilmesine Yönelik Tebliğler Yayımlandı.
Tevkif Suretiyle Ödenen Vergilerin Nakden İadesinde Belge İbrazı İstenmeyecek.
tüm haberler
PRATİK BİLGİLER
Vergi, SGK ve Diğer Konularda Güncel Bilgiler... daha fazla bilgi
PRATİK TABLOLAR
İşlerinizi Kolaylaştırmak İçin Hazırladığımız Tablo ve Dosyalar... daha fazla bilgi
YARARLI LİNKLER
İhtiyacınız Olabilecek Kurumların Linkleri...daha fazla bilgi
TÜM MAKALELER
Sizlerin İhtiyaç Duyduğu Konularda Yazmış Olduğumuz Makaleler... daha fazla bilgi
           
DİVAN BAĞIMSIZ DENETİM  VE YMM A.Ş. Dünya Ticaret Merkezi EGS Business Park Blokları B1 Blok K:14 Yeşilköy/ İstanbul Tel: 0212 465 39 33 Fax: 0212 465 39 35 divan@divandenetim.com.tr